Publicaties

Groepsfoto 2013
Groepsfoto 2013

Coöperatie: het zorgmodel van de toekomst?

Coöperaties zijn ondernemingen waarbij het vervullen van de gemeenschappelijke behoefte(n) van hun leden via dienstverlening aan de leden centraal staat. In België zijn er 26000 coöperatieve vennootschappen. Coöperaties onderscheiden zich van andere ondernemingsmodellen door deze ‘doelmaximalisatie’. Dat uit zich bijv. in financiële principes zoals restorno, matig dividend, ondeelbaar kapitaal/kapitaal in de dode hand etc. Dit wordt mogelijk door de drievoudige relatie van de vennoot/lid/coöperant/aandeelhouder met zijn coöperatieve onderneming:

  1. Transactierelatie: de vennoten gebruiken de dienstverlening van de coöperatie. Dat kan als consument, leverancier of werk(nem)er etc. Deze ‘transactierelatie’ staat centraal, want dit is de reden van bestaan van de coöperatie. Het is op basis van de behoefte dat men in- en uittreedt. De behoeften kunnen zuiver onderling en/of ook maatschappelijk en zelfs altruistisch zijn.
  2. Eigenaarsrelatie: de vennoten investeren risicokapitaal zodat de onderneming de dienstverlening kan opzetten, en zijn dus samen eigenaar van hun onderneming..
  3. Zeggenschapsrelatie: de vennoten controleren, sturen en ev. besturen de coöperatie democratisch.

Volgens Steven Vancraesbeek is het “Canadese model , waarbij ook de patiënt/klant lid is van de coöperatie het zorgmodel van de toekomst.

Coöperaties ondernemen van nature uit waardengedreven volgens de 7 ICA-principes:

  • Vrijwillig en open lidmaatschap
  • Democratische controle door de leden
  • Economische participatie door de leden
  • Autonomie en onafhankelijkheid
  • Onderwijs, vorming en informatieverstrekking
  • Samenwerking tussen coöperaties
  • Aandacht voor de gemeenschap

Begin 2014 werd de cvba Thuisverpleging Meerdael boven de doopvont gehouden:

een autonome organisatie van toen nog 14 thuisverplegers die zich vrijwillig verenigen om hun gemeenschappelijke economische, sociale en culturele behoeften en ambities te behartigen door middel van een onderneming waarvan ze samen eigenaar zijn en die ze democratisch controleren. In een jaar tijd groeide de coöperatie van 14 naar 20 zelfstandige thuisverplegers. Zij delen de gezamenlijke werkingskosten, maar er zijn nog vele voordelen van deze coöperatieve structuur: vervanging bij ziekte waardoor de patiënt beter geholpen wordt, collega’s om op terug te vallen, schaalvergroting, de administratieve last van zelfstandigen die vermindert waardoor de verdeling tussen privé en werk draaglijker is (slechts één wachtdienst om de 11 dagen) , snel kunnen inspelen op nieuwe wettelijke initiatieven, alle specialismen in huis hebben, de vertegenwoordiging binnen andere organisaties … Sinds de oprichting heeft Meerdael ook geen probleem meer om nieuwe collega’s te vinden en zijn er veel minder verpleegkundigen die het schip verlaten. Het gemiddeld ziekteverzuim op jaarbasis bedraagt 3,5 dagen. Er zijn geen nadelen wat het samenwerken betreft. Als er al een nadeel is, is het eerder op bestuurlijk vlak: verpleegkundigen zijn van opleiding geen bedrijfsleiders: zij denken eerst aan de patiënt en dan pas aan zichzelf.

Bron: http://www.debeco.info/nieuws/cooperatie-het-zorgmodel-van-de-toekomst

Gelijkheid is de hoeksteen van onze zorgcoöperatie

De zorgsector is door de vergrijzing onderhevig aan veranderingen en op overheidsgebied bewoog er heel wat. Daar moesten we op inspelen“, vertelt Steven Vancraesbeek, voorzitter van Thuisverpleging Meerdael.

“Er zijn ook meer en meer specialismen nodig. Niet alle kennis kan bij één persoon zitten. We moesten dus als organisatie expertise inwinnen. Op een voorwaarde, welteverstaan. De gelijkheid tussen de verschillende aandeelhouders moest behouden blijven. Na onderzoek bleek een coöperatieve vennootschap de meest aangewezen vorm te zijn voor ons.”

Juridisch advies

Als eerste stap bracht Steven Vancraesbeek alle geïnteresseerden rond een tafel. Zij besloten om juridisch advies in te winnen over de nodige maatregelen.

“We wilden vooral zicht krijgen op de vorm van een coöperatieve vennootschap.

Voldeed het bij wat wij verlangden? Daarom vroegen advies bij een specialist in vennootschapsrecht. Het advies was positief, dus gingen we over tot de contractuele uitwerking.

Daar stootten we op een eerste probleem. Sommige van de potentiële vennoten begonnen af te haken vanwege de juridische taal. Bijgevolg klopten we aan bij Coopburo. Zij vertaalden de juridische taal naar mensentaal, waardoor iedereen aan boord bleef.

Sinds de beschrijving bij de notaris in december 2013 tellen we veertien vennoten en nog tien zitten in hun proefperiode.”

Kwaliteit behouden

Thuisverpleging Meerdael haalde door de keuze voor een coöperatieve vorm meer expertise in huis. “Ons verhaal is daarbij gebouwd op de kwaliteit die we willen blijven leveren. Zelfs op hoog niveau. We zeggen wat we doen en doen wat we zeggen. Als we niet kunnen voldoen, zijn we zeker niet te trots om door te verwijzen naar collega- organisaties. Daar hebben we  rotocollen over afgesproken.”

“Of iedereen mee is in dat verhaal? Wel, vroeger hadden we medewerkers die een eenmanszaak hadden. Hun administratie werd vaak geregeld door hun partner. Door de nieuwe vorm kon dat niet meer. We hebben hierover gesprekken moeten inlassen, want sommige partners hadden het gevoel dat we hun werk afnamen.”

Uniek model

De coöperatieve vorm heeft heel wat voordelen voor Thuisverpleging Meerdael.

“Het is gemakkelijker om contracten af te sluiten met externe partners. Vroeger kwamen we niet eens in aanmerking voor een samenwerking. Daarnaast zien we dat er veel aandacht van buitenaf is voor onze structuur. Niet alleen van de media, maar we worden ook uitgenodigd om te spreken op congressen en voor provincies. Blijkbaar is het in onze sector een vrij uniek model. We horen nu diensten uitpakken met zelfsturende teams. In een coöperatief model zijn er alleen zelfsturende teams. Anders is er geen rede tot bestaan.”

Verdere groei on hold

“Soms heb ik het gevoel dat het te goed loopt voor ons. Daarom hebben we met de vennoten afgesproken om onze groei te plafonneren. Nieuwe toetredingen houden we een jaar af. We willen eerst onze structuur verder verstevigen. Met beide voeten op de grond blijven, is belangrijk om onze droom te realiseren. We willen binnen vijftig jaar nog bestaan als coöperatie. Uiteraard is dat afhankelijk van de regelgeving.

Of we niet verder willen groeien? Natuurlijk wel. We denken daar zeker over na. Hoe we ons zullen moeten opdelen in compartimenten en deelgroepen, bijvoorbeeld.

Begeleiding van anciens gaat daarbij een belangrijke rol spelen. Zij kunnen nieuwe vennoten meenemen in het verhaal. Dat is nodig. Iedereen met de neus in dezelfde richting krijgen, is de grootste uitdaging.”

Bron: http://www.mvovlaanderen.be/inspiratie/gelijkheid-de-hoeksteen-van-onze-zorgcoöperatie